Waar staat de TULP?

Om de plek van de TULP-methode duidelijk te maken, maak ik gebruik van de logische niveaus van Bateson. Ik leg de theorie uit, in mijn eigen woorden. Ik hoop dat zo helder wordt, wat de plek van de TULP-methode is en wanneer deze van waarde kan zijn.

Inleiding
Ik zie levensontwikkeling, als het beklimmen van de ‘levensberg’. Een mens groeit door de levenservaringen. Achter elke gebeurtenis/situatie/ervaring/ziekte etc., zit een boodschap. Deze boodschap is een levensles, daarvoor is het nodig dat de aanleiding wordt ‘doorleefd’. Doorleven wil zeggen, dat de emotie van de gebeurtenis een rustende plek heeft gekregen en dat de ondersteunende/diepere boodschap helder is. Met andere woorden, het verleden kan rusten en de boodschap voor het heden wordt geïntegreerd in het dagelijkse leven. De heftigheid van de situatie is in grote mate bepalend voor de tijd die het doorleven nodig heeft en de omvang van de boodschap.
Telkens als er een levensles is doorleefd, ben je een iets ‘levenswijzer’ mens. Na elke doorleefde les kijk je vanaf een iets hoger punt naar beneden. Je krijgt dus na elke les een ruimere blik.
Deze groei gaat stapsgewijs en in de niveaus/fasen, zit een logische volgorde.

Het model en de uitleg zijn bedoeld om inzicht te geven en bewustwording te creëren. Het is zeker niet de bedoeling om te oordelen. Hoger is anders, maar niet per definitie beter. Volgens mij is het doel dat een mens zich prettig/gelukkig voelt. Wanneer iemand zich in een lager niveau goed voelt, is er naar mijn idee geen aanleiding om wat te veranderen. Op moment dat iemand zich niet meer prettig voelt, is het goed om te weten dat een structurele oplossing hoger ligt dan het niveau waarin men worstelt.

De tijd van een fase is heel persoonsgebonden, sommige mensen zitten nagenoeg hun hele leven in het onderste niveau. Het is ook denkbaar dat anderen redelijk onbewust al meerder niveaus doorleefd hebben. De huidige tijd, de grote vrijheid waarin wij in Nederland mogen leven, de beschikbare kennis en inzichten, de wijsheden van andere culturen, etc. zijn zeker bevorderlijk om naar eigen behoefte, mogelijkheden en snelheid te ontwikkelen/groeien.

(Ik beschrijf het als een universeel proces voor individuen, echter teams, organisaties en relaties bevinden zich in een vergelijkbaar proces.)

Het doorlopen van deze fasen/niveaus is dus vooral een gevolg van levenservaring en bepaalt dus jouw kijk op de wereld. Wanneer je dit op een openhartige wijze wilt delen met anderen, lukt dat het best met iemand met wie je het uitzicht kunt delen. Kortom iemand die vanaf vergelijkbare hoogte vanaf de berg kijkt en kan meekijken. Je voelt dan de ‘klik’ en communiceert op ‘hetzelfde level’.
In de onderstaande tekening laat ik het onderste gezicht tegen de top van een boom aankijken. Zijn uitzicht in dus anders, dan dat van het bovenste gezicht. Wanneer het bovenste gezicht zijn uitzicht vertelt aan het onderste gezicht, in het denkbaar dat de onderste zich er geen voorstelling bij kan maken.
Wil je steun in je worsteling, dan is het belangrijk dat de ondersteuner in staat is om je blik te verruimen. Voor effectieve steun, dient de ondersteuner dus boven het niveau van jouw worsteling te staan.

In een fase volgt er na heel vele kleine stapjes, als het ware een ontwikkelingssprong. Voorafgaande aan zo’n sprong, zit meestal een onrustige en lastige periode. Dit is meestal het ‘doorleven’ van een lastig stuk, maar wel nodig voor de volgende fase. In mijn beleving is een coach/’procesondersteuner’ er vooral om iemand in zo’n sprong te ondersteunen. Met de juiste steun zal de diepere boodschap van de levensles bewuster beleefd en geïntegreerd worden. Op zoek naar een nieuw evenwicht en stabiliteit, kan het prettig zijn om dit te delen. Een coach dient hierbij volledig te zijn afgestemd op het proces van de ander, zijn eigen proces mag alleen aan de orde komen ter ondersteuning. 

Hieronder volgt een schematische weergave van de ‘levensberg’ met daarin de niveaus van Bateson en de TULP-methode verwerkt.

• Het onderste niveau is het niveau van de omgeving. De omgeving is voor de persoon de bepalende factor. Hij is druk bezig om aan de verwachting van zijn omgeving te voldoen, met als gevolg dat hij vooral bezig is met het moeten. Dit hoeft geen probleem te zijn, maar kan het op een gegeven moment wel worden. De structurele oplossing ligt dan niet op het niveau van de worsteling. Dus nog meer moeten, brengt niet de gewenste verandering. Er zijn ook mensen die dan kiezen voor een andere omgeving, feitelijk is dit ook niet meer dan symptoombestrijding. De kunst is om het patroon te doorbreken, vandaar dat de volgende fase zich aandient.
• Het tweede niveau in het niveau van het gedrag. Het eigen gedrag is de bepalende factor en de persoon is druk bezig om lef te ontwikkelen. Hij durft toenemend het moeten, dus de verwachting van de omgeving, te doorbreken. Dit kan heel lang prettig en bevrijdend zijn, maar op een goed moment is het denkbaar dat de volgende fase zich zal aandienen. De beoogde/gewenste verandering wordt niet bereikt met nog meer durf. Op dit patroon structureel/in de kern te doorbreken, ligt de oplossing dus wederom een niveau hoger.
• Het derde niveau is het niveau van de capaciteiten. Het verhogen van de capaciteiten is de bepalende factor en de persoon is heel druk met het kunnen. De bekwaamheid wordt ontwikkeld, door onder andere; kennis te vergaren, opleidingen te volgen, dingen eigen te maken, te experimenteren, vaardigheden te ontwikkelen, etc. Lange tijd zal het vergroten van de capaciteiten de gewenste bevrediging opleveren, maar het is denkbaar dat er behoefte komt aan iets anders. De structurele oplossing wordt niet bereikt met nog meer aandacht aan de capaciteiten, de volgende fase is in aantocht.
• Het vierde niveau is het niveau van de overtuiging. Het inhoud geven aan persoonlijke overtuigingen wordt de bepalende factor en de persoon is heel druk met het willen. Gedreven door een vaststaande mening, wordt inhoud gegeven aan persoonlijke opvattingen, wensen, verlangens en ambities. Bij dit niveau ligt de nadruk op de resultaten en lange tijd beschikt men over genoeg gedrevenheid en energie om enorme prestaties te leveren. Echter het is denkbaar dat de energievoorraad uitgeput raakt en/of al deze bereikte resultaten op een bepaald moment (na een diep besef) niet resulteren in de gewenste gemoedstoestand, namelijk innerlijk welbevinden.
• Het vijfde niveau is het niveau van de identiteit. In dit niveau ontwaakt de ‘hogere of dieper ik’, de ware identiteit. Het ego (de veronderstelde eigenwaarde/het gegroeide zelfbeeld/de gecreëerde ik), maakt toenemend plaats voor de zuivere, unieke en onderscheidende ik. Het inhoud geven aan de identiteit is de bepalende factor en de persoon is vooral gericht en bewust bezig met het mogen. Je ontwikkel sympathie voor je ware identiteit en ervaart toenemend de vrijheid om vanuit je gevoel en intuïtie te handelen. Je zet je ware identiteit stevig neer op deze aarde. Je leeft bewust, voelt je verbonden met de aarde, je mag er zijn en geeft inhoud aan je persoonlijke levensdoelen. In deze fase word je toenemend de ambassadeur van je eigen levensprincipes. Je streeft naar ‘voorbeeldigheid’ vanuit een innerlijke behoefte en niet om een bepaald resultaat. Het innerlijke welbevinden is het hoogste doel, het resultaat en de mogelijke verwachtingen worden toenemend het gevolg. Het denken maakt steeds meer ruimte voor het voelen. Wanneer de ware identiteit stevig op aarde staat, wordt men aangetrokken door de volgende fase.
• Het zesde niveau is het niveau van de zingeving/bezieling/spiritualiteit. Er wordt inhoud gegeven aan de ‘hogere bedoeling’, of anders gezegd 'je missie', van dit aardse leven. De persoon is toenemend verbonden met het nu, met bewustzijn, met er bewust ‘zijn’. Hij heeft steeds minder verstorende gedachten over het verleden en de toekomst, hij is steeds meer verbonden met het heden. In deze fase wordt de angst minder dankzij een groeiend vertrouwen, de ware identiteit staat toenemend in dienst van de diepere bedoeling, de liefde groeit en doet de strijd verdwijnen en de kracht laat zich steeds minder beïnvloeden.
• Wanneer het een aards iemand lukt om door te ontwikkelen tot het niveau van onvoorwaardelijke liefde, wordt de top van de berg bereikt. Onvoorwaardelijke liefde is in deze visie idee een gevolg, namelijk:
  • alleen vertrouwen (dus verlost van alle angst),
  • volledig jezelf zijn ongeacht de situatie of verwachting (totaal verlost van je ego),
  • continu vanuit liefde in verbinding met het heden (verlost van alle strijd) en
  • continu in je kracht (je niet laten beïnvloeden en volledige controle over (oude) gevoeligheden).

Vanaf de top is het uitzicht eindeloos en kijkt men neer op alle windrichtingen. De ‘goddelijke kern’ is dan volledig ontwaakt en naar mijn idee is dat het niveau van ‘de verlichting’. Dit is een niveau wat in de geschiedenis door een aantal Aardse broeders en zusters is bereikt, voor de westerse wereld is Jezus het bekendste voorbeeld.
Naar mijn idee zijn we allemaal kinderen van ‘Moeder Aarde’ en ‘God, onze Hemelse Vader’. Alle Aardse mensen zijn naar mijn idee dus broeders en zuster. Ondanks de verschillende geloofsovertuigingen zijn we allen kinderen, en dienaars, van dezelfde God. In mijn optiek is Mohammed dus een broer van Jezus, zij beiden zijn hele wijze broeders van ons allen.

De TULP-methode is dus bedoeld om individuen (of groepen/organisaties) te ondersteunen; van het niveau van de ‘overtuigingen’ naar het niveau van de ‘identiteit’. Persoonlijk voel ik me ook het meest aangetrokken om op dit niveau te ondersteunen. Voor de goede orde, dit niveau heeft dus niets te maken met de intellectuele bagage of hiërarchische positie van de persoon in kwestie, maar alles met levenservaringen en de ontwikkelde levenswijsheid.
In de praktijk ontstaat er juist veel verwarring, wanneer de hiërarchisch hoger aanzienlijk veel lager op de berg zit, dan zijn medewerker die behoefte heeft aan steun. De leider is in die situatie, ondanks goede bedoelingen, niet in staat om de juiste steun te beiden. In de meeste gevallen voelt zo’n medewerker zich totaal onbegrepen en eenzaam.

Mijn ervaringen is dat velen op moment op een moment vastlopen in het niveau van de overtuigingen. Het ‘focussen’ en behalen van resultaten eist zijn tol. De energievoorraad is voor velen niet meer toereikend en het resultaat niet meer zaligmakend. Men gaat op zoek naar iets wat hun diepere gevoel verrijkt. Het is belangrijk om in deze fase dus niet blind op zoek te gaan, maar om eerst helder te hebben wat je hoopt te vinden. Volgens mijn visie (gesteund door de niveaus van Bateson) is dat innerlijk welbevinden/je ’bevrijdende’ identiteit.

Ik ken ook situaties waarin men in de worsteling met de overtuiging, de oplossing zoekt in de spiritualiteit. Men slaat dan onbewust een belangrijk niveau over. Naar mijn idee zijn dan de ‘hogere’ boodschappen nog niet te integreren met het aardse bestaan. Men loopt namelijk het risico om het contact met de aarde wat te verliezen, waardoor men gaat ‘zweven’ en/of doorschiet in idealen die (nog) niet te verenigen zijn met de werkelijkheid.
In het niveau van de identiteit is men vooral bezig om te ‘aarden’. Wanneer we goed in contact zijn met de Aarde en we richten ons op ‘het licht/het hogere’, dan vindt er in ons centrum een ‘ontmoeting’/verbinding plaats. Dit zijn ontmoetingen op een 'hoger' bewustzijnsniveau.